Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công

Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công: Di tích 141 năm tuổi và thảm cảnh "trùng tu"

Từ một dự án được phê duyệt với mục tiêu bảo tồn, công trình kiến trúc nghệ thuật gần 141 năm tuổi đã bị tháo dỡ gần như toàn bộ, gây bức xúc dư luận và để lại hàng loạt câu hỏi về trách nhiệm.

Xem phòng Về cẩm nang Gò Công
Lịch sử và Quy mô

Di tích kiến trúc nghệ thuật nổi tiếng bậc nhất

Dinh tỉnh trưởng Gò Công (còn gọi là dinh Chánh Tham biện Gò Công) được xây dựng vào năm 1885 dưới thời Pháp thuộc. Công trình này được xem là dinh thự đầu tiên của bộ máy hành chính Nam Kỳ thời Pháp, mang phong cách kiến trúc Pháp đặc trưng của cuối thế kỷ XIX. Năm 2012, công trình đã được UBND tỉnh Tiền Giang (cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp) chính thức công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.

Về quy mô, khối kiến trúc đồ sộ này gồm một trệt và một lầu, tọa lạc trong khuôn viên rộng khoảng 1,4 ha với rất nhiều cây cổ thụ bao quanh. Sự kiên cố của hệ thống tường xây dày, kết hợp cùng các chi tiết hoa văn, cửa, cột được thiết kế vô cùng tinh xảo đã tạo nên một giá trị kiến trúc đặc sắc hiếm có.

Trong suốt nhiều năm, Dinh tỉnh trưởng Gò Công luôn là điểm tham quan nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Thậm chí, khuôn viên bề thế và cổ kính của tòa nhà từng được chọn làm bối cảnh trong bộ phim điện ảnh nổi tiếng “Người bất tử” vào năm 2018.

Niên đại Được xây dựng năm 1885, là dinh thự hành chính đầu tiên của Nam Kỳ thời Pháp.
Xếp hạng Được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh vào năm 2012.
Quy mô Khuôn viên 1,4 héc ta, công trình 1 trệt 1 lầu với kết cấu kiên cố, tinh xảo.
Ảnh tư liệu Dinh Chánh Tham biện Gò Công những năm 1920
Ảnh tư liệu quý giá về Dinh Chánh Tham biện (Dinh Tỉnh Trưởng) Gò Công thập niên 1920, biểu tượng quyền lực hành chính một thời.
Nghịch lý bảo tồn

Từ dự án 32 tỷ đồng đến hiện trạng bị xóa sổ

Theo thời gian, công trình dần xuống cấp. Kết quả kiểm định chất lượng năm 2016 cho thấy nhiều hạng mục chịu lực như sàn, tường, mái không còn bảo đảm an toàn, đòi hỏi phải được tu bổ để bảo tồn. Ngày 14/4/2021, thông qua Công văn số 1612, chính quyền đã chấp thuận chủ trương triển khai dự án trùng tu, cải tạo và nâng cấp di tích với tổng mức đầu tư gần 32 tỷ đồng từ ngân sách địa phương.

Dự án này được kỳ vọng sẽ trùng tu tòa dinh, phục dựng cổng, hàng rào và tôn tạo cảnh quan cây xanh. Việc thi công chính thức bắt đầu từ ngày 6/2/2023. Tuy nhiên, một nghịch lý đau xót đã xảy ra: thay vì trùng tu, đến cuối tháng 4/2023, phần lớn công trình đã bị tháo dỡ.

Công trình kiến trúc nghệ thuật gần 141 năm tuổi đã bị phá bỏ gần như toàn bộ, chỉ còn sót lại một phần mặt tiền. Hình ảnh di tích dường như bị xóa sổ hoàn toàn đã tạo nên một làn sóng bức xúc mạnh mẽ trong dư luận xã hội. Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tiền Giang (cũ) đã phải lập biên bản hiện trường và yêu cầu tạm dừng thi công.

Toàn cảnh từ trên cao phần mặt tiền còn sót lại của Dinh Tỉnh Trưởng
Nhìn từ trên cao, toàn bộ khối nhà khổng lồ phía sau đã bị san phẳng hoàn toàn, chỉ còn trơ trọi lại một mảng mặt tiền mỏng manh vô hồn.
Góc khuất dự án

Hàng loạt sai phạm và trách nhiệm thuộc về ai?

Câu hỏi lớn nhất được đặt ra là: Tại sao một di tích cấp tỉnh lại bị tháo dỡ trái phép? Theo báo cáo của UBND tỉnh Đồng Tháp (cuối năm 2025), sai phạm đã xảy ra xuyên suốt từ khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự án cho đến quá trình tổ chức thi công. Trách nhiệm chính thuộc về UBND thị xã Gò Công (cũ) và các đơn vị có liên quan.

Cụ thể, ngay từ đầu, tên dự án được phê duyệt đã không thống nhất với tên di tích được xếp hạng, hồ sơ thiếu cơ sở xác định tổng mức đầu tư và chưa làm rõ hình thức quản lý. Nghiêm trọng hơn, Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất thị xã Gò Công (cũ) đã trình hồ sơ thẩm định không đúng thẩm quyền. Phòng Quản lý đô thị thị xã Gò Công (cũ) dù không có chức năng nhưng vẫn tiến hành thẩm định, và bỏ qua luôn việc thẩm định tổng mức đầu tư.

Đỉnh điểm của sai phạm là việc UBND thị xã Gò Công (cũ) phê duyệt dự án và trực tiếp cho phép tháo dỡ di tích khi chưa hề lấy ý kiến của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về phương án tu bổ. Hành vi này đã vi phạm nghiêm trọng các quy định của Luật Di sản văn hóa.

Lập hồ sơ Sai tên di tích, trình hồ sơ thẩm định không đúng thẩm quyền.
Thẩm định Thực hiện bởi đơn vị không có chức năng, bỏ qua thẩm định tổng mức đầu tư.
Phê duyệt Cho tháo dỡ khi chưa lấy ý kiến Sở Văn hóa, vi phạm Luật Di sản văn hóa.
Bên trong Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công bị đập phá hoang tàn
Toàn bộ kết cấu mái, tường trong và hệ khung gỗ đã bị tháo dỡ thô bạo, biến không gian di tích thành một công trường ngổn ngang phế liệu.
Tiếng nói người dân

Sự xót xa của dư luận và người dân địa phương

Trước cảnh hoang tàn của một biểu tượng văn hóa, người dân địa phương không khỏi bàng hoàng. Ông Văn Công Mừng (76 tuổi, phường Gò Công) nghẹn ngào chia sẻ: “Tôi cũng như nhiều người dân Gò Công rất đau lòng khi một công trình kiến trúc độc đáo, đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh, lại bị phá bỏ gần như hoàn toàn. Chủ trương của tỉnh là trùng tu để bảo tồn nhưng kết quả lại khiến di tích gần như biến mất".

Cùng chung nỗi niềm, ông Trần Thanh Phương (56 tuổi, phường Sơn Quy) nhấn mạnh rằng Dinh tỉnh trưởng Gò Công không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa sâu sắc của địa phương. Mong mỏi lớn nhất của người dân lúc này là công trình được các cơ quan chức năng nghiên cứu phục dựng lại để gìn giữ những giá trị quý báu cho các thế hệ mai sau.

Người dân xót xa trước đống gạch vụn của Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công
Người dân địa phương không khỏi bàng hoàng và xót xa khi chứng kiến khối kiến trúc niềm tự hào của quê hương nay chỉ còn là đống gạch vụn.
Chỉ đạo toàn diện

Kỷ luật cán bộ và nỗ lực xem xét phục dựng

Trước tính chất nghiêm trọng của vụ việc, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy vào cuộc. Đến cuối năm 2025, 5 cán bộ có liên quan trực tiếp đến sai phạm đã bị kỷ luật về mặt Đảng. Đồng thời, UBND tỉnh Đồng Tháp giao Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra toàn diện dự án để rà soát toàn bộ quy trình pháp lý, tài chính, kỹ thuật và xử lý trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức.

Nhằm tìm hướng đi cho di tích, ngày 22/6/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Huỳnh Minh Tuấn đã chủ trì cuộc họp khẩn với các sở ban ngành liên quan. Kết luận tại cuộc họp, Phó Chủ tịch giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp khảo sát, đánh giá hiện trạng các cấu kiện và vật liệu còn lại.

Bước tiếp theo, địa phương sẽ lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn và thành lập Hội đồng đánh giá di tích với sự tham gia của các chuyên gia. Mục tiêu tối thượng là đề xuất phương án xử lý thỏa đáng - bao gồm tu bổ, phục dựng hoặc các phương án khác theo Luật Di sản văn hóa năm 2024 - nhằm phần nào vớt vát lại giá trị của một di sản 141 năm tuổi đã chịu nhiều thương tổn.

Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công khi còn nguyên vẹn
Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công từng là một di tích kiến trúc nghệ thuật đồ sộ và nổi tiếng trước khi bị phá bỏ.
Đọc tiếp

Khám phá những di sản còn lại của Gò Công

Bên cạnh Dinh Tỉnh Trưởng, Gò Công vẫn còn lưu giữ nhiều công trình kiến trúc vô giá khác đang chờ bạn khám phá.

Ở lại Go Cong Hideaway để cảm nhận xứ Gò sâu sắc hơn

Lưu trú tại Go Cong Hideaway không chỉ là một kỳ nghỉ dưỡng, mà là cơ hội để bạn lắng lòng mình lại, khám phá những góc phố rêu phong và nghe những thăng trầm lịch sử của một vùng đất kiêu hãnh.

Xem chi tiết phòng Liên hệ đặt phòng

Câu hỏi thường gặp

Hiện trạng của Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công bây giờ ra sao?

Do những sai phạm nghiêm trọng trong thi công dự án trùng tu, công trình gần 141 năm tuổi đã bị tháo dỡ gần như toàn bộ, hiện nay chỉ còn sót lại một phần mặt tiền.

Dinh Tỉnh Trưởng được xây dựng vào năm nào?

Công trình được xây dựng vào năm 1885 thời Pháp thuộc và được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh vào năm 2012.

Trách nhiệm tháo dỡ trái phép di tích thuộc về ai?

Theo báo cáo kiểm tra, trách nhiệm thuộc về UBND thị xã Gò Công (cũ) và các đơn vị liên quan như Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất, Phòng Quản lý đô thị do đã vi phạm quy trình thẩm định, phê duyệt và không lấy ý kiến Sở Văn hóa. Đến cuối năm 2025, 5 cán bộ có liên quan đã bị kỷ luật Đảng.

Công trình này có được xây dựng hay phục dựng lại không?

Hiện tại, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đã chỉ đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các chuyên gia, thành lập Hội đồng đánh giá di tích để tìm phương án xử lý, trong đó có xem xét việc tu bổ và phục dựng di tích theo đúng pháp luật.